CFP - Διεθνές συνέδριο για την Πρώιμη Ισλαμική Αίγυπτο στη Βασιλεία της Ελβετίας

Διεθνές Συνέδριο με τίτλο “Living the End of Antiquity – Individual Histories from Byzantine to Islamic Egypt” διοργανώνεται από τις 16 έως τις 18 Μαΐου 2017 στη Βασιλεία της Ελβετίας. 

Το συνέδριο οργανώνεται από την Καθηγ. Dr. Sabine Huebner στα πλαίσια του ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που διευθύνει με τίτλο "Change and Continuities from a Christian to a Muslim Society — Egyptian Society and Economy in the 6th to 8th Centuries" και με χρηματοδότηση από το Swiss National Science Foundation.

Ως κέντρικοί ομιλητές θα παρίστανται καταξιωμένοι επιστήμονες του χώρου όπως οι Roger Bagnall (Νew York), Anne Boud'hors (Paris), Alain Delattre (Bruxelles), Jean-Luc Fournet (Paris), Jim Keenan (Chicago) και Αριεττα Παπακωνσταντίνου (Reading).  

Για περισσότερες πληροφορίες βλ. εδώ.

Τελική ημερομηνία υποβολής περιλήψεων: 15 Μαΐου 2016.

Ο χρήση και ο ρόλος της Ελληνικής γλώσσας στη Χριστιανική Νουβία

Στα πλαίσια του ειδικού αφιερώματος για τη σχέση του Σουδάν με τον ελληνορωμαϊκό κόσμο το περιοδικό Archeology and arts δημοσιεύει άρθρο του Δρ. Αλέξανδρου Τσάκου, μεταδιδακτορικού ερευνητή του Παντεπιστημίου Bergen της Νορβηγίας, σχετικά με τη χρήση και το ρόλο της Ελληνικής γλώσσας στη Χριστιανική Νουβία. 

Περγαμηνό φύλλο σε παλαιο-νουβιακή γραφή που περιέχει ομιλία του Ιωάννου Χρυσοστόμου. Περιοχή του 4ου καταράκτη του Νείλου. 

Για το κείμενο του Δρ. Αλέξανδρου Τσάκου βλ. εδώ.

Στη μνήμη του James M. Robinson (1924-2016)

Έφυγε από τη ζωή στις 22 Μαρτίου 2016 ο διακεκριμένος μελετητής της Κοπτικής Γλώσσας και του πρώιμου Χριστιανισμού James ΜcConkey Robinson. O Robinson διετέλεσε για δεκαετίες καθηγητής της Θεολογίας της Καινής Διαθήκης στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου του Claremont (California, USA) και διευθυντής του εκεί Institute for Antiquity and Christianity. Διακρίθηκε κυρίως για την ενασχόλησή του με του κώδικες του Nag Hammadi και γενικότερα με τη σχέση Γνωστικισμού και πρώιμου Χριστιανισμού.

Η ουσιαστικότερη ίσως συνεισφορά του συνίσταται στο ότι από το με την ιδιότητα του Γραμματέα της International Committee for the Nag Hammadi Codices, και με τη συνεργεία της UNESCO και του Υπουργείου Πολιτισμού της Αιγύπτου κατάφερε να επιβλέψει και να επιμεληθεί την πανομοιότυπη έκδοση όλων των κωδίκων του Nag Hammadi σε 12 τόμους (The Facsimile Edition of the Nag Hammadi Codices, vol. I-ΧΙΙ, Leiden 1972-1984), με την οποία κατέστησε τα κείμενα προσβάσιμα στο διεθνές επιστημονικό κοινό.  

Μεγάλη διάδοση και πολλαπλές εκδόσεις γνώρισε και η συνοπτική έκδοση μόνο της μετάφρασης των κειμένων (The Nag Hammadi Library in English, Leiden 1977) που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά από τις εκδόσεις του Άρτου Ζωής με τίτλο Χριστιανικός Γνωστικισμός: Τα κοπτικά κείμενα του Nag Hammadi στην Αίγυπτο, Αθήνα 1989.

To όνομα του Robinson συνδέεται επίσης με την επανέκδοση του par excellence λεξικού της Κοπτικής Γλώσσας του Walter E. Crum A Coptic Dictionary, London 1939 στη σειρά των Ancient Language Resources του εκδοτικού οίκου Wipf and Stock, η οποία έδωσε τη δυνατότητα στις νέες γενιές των μελετητών της Κοπτικής γλώσσας να αποκτήσουν το πολύτιμο και μοναδικό αυτό εργαλείο. 

Για την πρόσφατη εργογραφία του Robinson βλ. εδώ.

Απόσπαμα διάλεξης του Robinson για τους κώδικες του Nag Hammadi. 

Συνέδριο για τον Matta el Meskin στο Bose, 21-22 Μαΐου 2016

       Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα (10) χρόνων από την εκδημία του Ματθαίου του Φτωχού (Matta el Meskin, 1919-2006), η Αδελφότητα του Bose σε συνεργασία με την Μονή του Αγίου Μακαρίου στη Νιτρία της Αιγύπτου (Deir Abu Makar) ογρανώνει διεθνές συνέδριο αφιερωμένο στη ζωή και τη διδασκαλία ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του σύγχρονου κοπτικού μοναχισμού.

         Ο Ματθαίος ο Φτωχός υπήρξε μοναχός και ηγούμενος της Μονής του Αγίου Μακαρίου στην έρημο της Σκήτης της Νιτρίας από το 1969 μέχρι και τον θάνατό του. Από πολλούς θωρείται μια χαρισματική φυσιογνωμία της Κοπτικής μοναστικής πνευματικότητας που συνέβαλε τα μέγιστα με τη ζωή και το έργο του σε μια σημαντική πνευματική και πολιτισμική αναγέννηση του Κοπτικού Μοναχισμού και την Κοπτικής Εκκλησίας κατά τη σύγχρονη εποχή.

      Στο συνέδριο που θα λάβει χώρα στις 21-22 Μαϊου 2016 στους χώρους της Αδλεφότητας του Bose στη Βόρεια Ιταλία, θα συμμετάσχει ο τωρίνος ηγούμενος της  Μονής του Αγίου Μακαρίου π.Επιφάνιος καθώς και φημισμένοι μελετητές των Κοπτικών Σπουδών και του Κοπτικών Μοναχισμού, όπως οι Mark Sheridan, Samuel Rubenson, Ugo Zanetti, Adel Sidarus, Antony O'Mahony και Alberto Elli που θα παρουσιάσουν διάφορες πτυχές της διδασκαλίας του Ματθαίου του Φτώχου.

Προέρχονται τελικά από μοναστικό περιβάλλον οι κώδικες του Nag Hammadi;

Τεκμηριωμένα θετική απάντηση επιχειρούν να δώσουν στο παραπάνω ερώτημα ο καθηγητής Πρώιμης Χριστιανικής Γραμματείας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο Hugo Lundhaug και ο μεταδιδακτορικός ερευνητής στο ίδιο Πανεπιστήμιο Lance Jenott με τη μονογραφία τους με τίτλο The Monastic Origins of the Nag Hammagdi Codices που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από τον εκδοτικό οίκο Μohr Siebeck στην κλασική σειρά Studien und Texten zu Antike und Christentum. 

Lance Jenott 

Η προέλευση των παπύρων του Nag Hammadi αποτέλεσε πεδίο ανάπτυξης διάφορων θεωριών ανάμεσα στους ειδικούς ήδη από τη πρώτη στιγμή της ανακάλυψής τους το 1945 στην Άνω Αίγυπτο. Σύμφωνα με τις δυο επικρατέστερες θεωρίες που διατυπώθηκαν μέχρι σήμερα τα κείμενα του Nag Hammadi συνδέονταν είτε με το φαινόμενο του Γνωστικισμού είτε με μοναστικές κοινότητες της Άνω Αιγύπτου του 4ου και 5ου αι. 

Hugo Lundhaug 

Υπέρ της δεύτερης άποψης συγκλίνουν οι δύο νορβηγοί επιστήμονες αφού πρώτα αποδομήσουν την περί γνωστικής προέλευσης θεωρία, λόγω της ευρείας ποικιλίας του περιεχομένου των κειμένων που καθιστά αδύνατη την ταύτισή τους με κάποια συγκεκριμένη γνωστική τάση αλλά και λόγω της απουσίας πειστικών μαρτυριών για την επιβίωση γνωστικών κοινοτήτων στην Άνω Αίγυπτο κατά τον 4ο και 5ο αι. όποταν και χρονολογούνται οι πάπυροι. 

Αντίθετα η μελέτη του πρώιμου αιγυπτιακού μοναχισμού μέσα από την εξέταση των ποικίλων ειδών της μοναστικής γραμματείας, όπως αγιολογικά κείμενα, συλλογές αποφθευγμάτων, ταξιδιωτικές διηγήσεις, κανονιστικά κείμενα και μοναστικές προτροπές αλλά και η αξιοποίηση των στοιχείων που προσφέρουν οι κλάδοι της Παπυρολογίας, της Κωδικολογίας και της Αρχαιολογίας οδήγησαν τους συγγραφείς στο συμπεράσμα ότι οι κώδικες του Nag Hammadi είναι προιόν του αιγυπτιακού μοναχισμού της Άνω Αίγυπτου του 4ου και 5ου αι. και μάλιστα συνδεόνται με μοναστικά περιβάλλοντα παχωμιανής επίδρασης. 

Podcast με τον καθ. Malcolm Choat του Macquarie University

O Malcolm Choat είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Αρχαίας Ιστορίας και Διευθυντής στο Αncient Cultures Research Center του Macquarie University της Αυστραλίας. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την Κοπτική και Ελληνική Παπυρολογία καθώς και τον Χριστιανισμό και τον Μοναχισμό στην Αίγυπτο της Ύστερης Αρχαιότητας.

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να ακούσετε σε διαδυκτιακή ραδιοφωνική μετάδοση (podcast) τη συνέντευξη που παράχωρησε ο Malcolm Choat, στην οποία αναφέρεται στην ενασχόλησή του με την Παπυρολογία και τις Κοπτικές Σπουδές καθώς και στις έρευνές του σχετικά με το φερόμενο ως Ευαγγέλιο της "συζύγου" του Ιησού. 

https://soundcloud.com/pioneeringminds/episode-2-malcolm-choat-and-ancient-history


Aπό τις εκδόσεις Brepols κυκλοφορεί το βιβλίο του Belief and Cult in Fourth-Century Papyri, Turnhout 2006.

Διάλεξη της Caroline Τ. Schroeder για τον Μοναχισμό και την Οικογένεια στην Αίγυπτο της Ύστερης Αρχαιότητας

Η Carolina T. Schroeder, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Θρησκευτικών και Κλασσικών Σπουδών του University of Pacific (Carifornia, USA) έδωσε στις 12 Ιαουαρίου 2015 διάλεξη με τίτλο "Monks and Their Children: Family and Familial Renunciation in Late Antique Egypt" στο Κέντρο Ιστορικών Ερευνών του Ohio State University στα πλαίσια του ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που διαχειρίζεται σχετικά με την Οικογένεια και την Παιδική Ηλικία στον Πρώιμο Μοναχισμό (βλ. Monks and Their Children Family and Childhood in Early Monasticism) 

Στη διάλεξη η ομιλήτρια διαπραγματεύεται την κοινωνική ιστορία των παιδιών, των γονέων και του θεσμού της υιοθεσίας μέσα από τον πρίσμα των ασκητικών κειμένων του πρώιμου αιγυπτιακού μοναχισμού σε μια προσπάθεια ανάδειξης των ιδεολογικών και πολιτικών προεκτάσεων του ζητήματος της κοινωνικής θέσης των παιδιών στην Ύστερη Αρχαιότητα.  

Ανάμεσα στις πολλές και αξιόλογες δημοσιεύσεις της Carolina Τ. Schroeder ξεχωρίζει η μονογραφία της σχετικά με τον αιγυπτιακό μοναχισμό με τιτλο Monastic Bodies: Discipline and Salvation in Shenoute of Atripe, Philadelphia 2007.